بیماری گال بار دیگر در اروپا خبرساز شده است. در مرداد و شهریور ۱۴۰۵، گزارشهایی از افزایش موارد گال در شهر سئوتا، منطقه اسپانیایی واقع در شمال آفریقا، منتشر شد. همزمان تعدادی از نیروهای نظامی و افراد مستقر در مراکز اقامتی این منطقه به گال مبتلا شدند و فشار ایجادشده بر سیستم درمانی باعث شد مقامات بهداشتی اسپانیا اقدامات بیشتری برای کنترل بیماریهای عفونی در این منطقه انجام دهند.
موضوع فقط گال نبود. گزارشهای منتشرشده در اواخر آگوست ۲۰۲۶ از مشاهده مواردی از گال، سل، گاستروانتریت و زردزخم در سئوتا خبر میدادند. شرایط شلوغ مراکز اقامتی و افزایش تعداد مراجعهکنندگان نیز فشار بیشتری بر کادر درمان وارد کرده بود.
با این حال، مقامات اسپانیایی تأکید کردهاند که نباید بدون شواهد، شیوع گال در نیروهای نظامی را مستقیماً به مهاجران یا موج اخیر ورود افراد به سئوتا نسبت داد.
چه اتفاقی در سئوتا افتاد؟
سئوتا یکی از دو منطقه اسپانیایی در شمال آفریقا است که مرز زمینی با مراکش دارد. در پایان جولای و ماه آگوست ۲۰۲۶ تعداد زیادی از افراد تلاش کردند وارد این منطقه شوند و در نتیجه مراکز پذیرش و خدمات درمانی با فشار بیشتری مواجه شدند.
در همین دوره، مواردی از بیماریهای عفونی و پوستی از جمله گال در این منطقه گزارش شد.
براساس گزارشهای رسانهای، تعدادی از نیروهای نظامی اسپانیا که در سئوتا مستقر بودند نیز به گال مبتلا شدند. بعضی گزارشها تعداد موارد را حدود ۱۴ نفر اعلام کردند.
این موضوع به سرعت در رسانههای اسپانیایی بازتاب پیدا کرد؛ زیرا نیروهای نظامی در عملیات مرتبط با وضعیت مرزی و مدیریت شرایط موجود در منطقه حضور داشتند.
آیا مهاجران عامل ابتلای سربازان بودند؟
مقامات اسپانیایی نسبت به چنین نتیجهگیریای هشدار دادهاند.
وزارت دفاع اسپانیا اعلام کرده است که شواهدی وجود ندارد که بتوان ابتلای نظامیان را مستقیماً به فعالیت آنها در کمک به مهاجران مرتبط دانست.
حتی طبق اطلاعات منتشرشده، حداقل دو نفر از نیروهای نظامی پیش از موج گسترده ورود مهاجران دچار گال شده بودند.
این نکته اهمیت زیادی دارد، زیرا گال بیماریای است که در هر محیطی که افراد تماس نزدیک و طولانی با یکدیگر داشته باشند میتواند منتقل شود.
خوابگاهها، پادگانها، خانههای سالمندان، زندانها، مراکز اقامتی، خوابگاههای دانشجویی و حتی یک خانواده میتوانند در صورت وجود فرد مبتلا شاهد انتقال بیماری باشند.
بنابراین ارتباط دادن گال به یک گروه جمعیتی خاص از نظر پزشکی درست نیست.
چرا گال در محیطهای شلوغ سریع منتقل میشود؟
گال توسط مایت بسیار کوچکی به نام Sarcoptes scabiei ایجاد میشود.
این مایت وارد لایه سطحی پوست شده و در آن تونلهای کوچکی ایجاد میکند. واکنش سیستم ایمنی بدن به مایت و مواد مربوط به آن باعث ایجاد خارش و ضایعات پوستی میشود.
انتقال معمولاً در اثر تماس مستقیم و نسبتاً طولانی پوست با پوست اتفاق میافتد.
به همین دلیل زمانی که تعداد زیادی از افراد در یک محیط محدود زندگی میکنند، کنترل بیماری دشوارتر میشود.
یکی از مشکلات مهم گال این است که فرد ممکن است آلوده شده باشد اما هنوز هیچ علامتی نداشته باشد.
در اولین ابتلا ممکن است چند هفته طول بکشد تا خارش ظاهر شود. در این فاصله فرد بدون آنکه از بیماری خود اطلاع داشته باشد میتواند مایت را به افراد دیگر منتقل کند.
خارش شبانه؛ علامتی که نباید نادیده گرفته شود
مهمترین علامت گال خارش شدید است.
این خارش معمولاً هنگام شب شدیدتر میشود و ممکن است خواب فرد را مختل کند.
دانههای کوچک قرمز نیز میتوانند روی پوست ایجاد شوند. بین انگشتان دست، مچ، آرنج، زیر بغل، اطراف کمر، باسن و ناحیه تناسلی از محلهای شایع درگیری در بزرگسالان هستند.
گاهی خطوط بسیار باریکی نیز روی پوست مشاهده میشود که مربوط به تونل ایجادشده توسط مایت است.
با این حال، همه بیماران دقیقاً یک ظاهر پوستی ندارند و گال ممکن است با اگزما، حساسیت پوستی یا گزش حشرات اشتباه گرفته شود.
چرا کنترل شیوع گال دشوار است؟
درمان یک فرد به تنهایی همیشه برای متوقف کردن بیماری کافی نیست.
فرض کنید یک نفر در یک خوابگاه ۱۰ نفره به گال مبتلا شده باشد. فرد درمان میشود اما چند نفر دیگر که هنوز هیچ علامتی ندارند نیز آلوده شدهاند.
چند هفته بعد علائم آنها شروع میشود و امکان دارد فرد اول دوباره در معرض مایت قرار بگیرد.
به همین دلیل در کنترل شیوع گال، شناسایی و درمان افراد دارای تماس نزدیک اهمیت زیادی دارد.
در محیطهای جمعی این موضوع پیچیدهتر میشود، زیرا تعداد تماسهای نزدیک میتواند بسیار زیاد باشد.
همین مسئله یکی از دلایلی است که بیماری گال در خانههای سالمندان، خوابگاهها و مراکز اقامتی گاهی به شکل یک شیوع چندنفره مشاهده میشود.
سیستم درمانی سئوتا زیر فشار قرار گرفت
گزارشهای منتشرشده در ماه آگوست نشان میداد کادر درمان سئوتا با افزایش قابل توجه تعداد مراجعهکنندگان مواجه شده است.
برخی پرستاران اعلام کرده بودند روزانه بیش از ۲۰۰ مورد را با نیروی انسانی محدود مدیریت میکنند و افزایش ساعات کاری و شیفتهای اضافی فشار زیادی به کارکنان وارد کرده است.
در کنار گال، گزارش موارد بیماریهایی مانند گاستروانتریت، سل و زردزخم نیز باعث شد توجه مقامات به شرایط بهداشتی منطقه بیشتر شود.
وزارت بهداشت اسپانیا نیز در همین دوره برای بررسی تأمین واکسن و اقدامات بهداشت عمومی جلسه اضطراری با مناطق مختلف این کشور برگزار کرد.
البته برای خود بیماری گال واکسن وجود ندارد. موضوع واکسنها مربوط به پیشگیری از سایر بیماریهایی بود که احتمال بروز آنها در جمعیتهای تحت مراقبت مطرح شده بود.
افزایش گال فقط مربوط به سئوتا نیست
خبر سئوتا را باید در یک تصویر بزرگتر مشاهده کرد.
در سالهای اخیر چند کشور اروپایی از افزایش موارد گال خبر دادهاند.
برای مثال، در هلند میزان ابتلا همچنان به شکل قابل توجهی بالاتر از حدود ۱۵ سال قبل گزارش شده است و جوانان و دانشجویان یکی از گروههایی هستند که موارد بیشتری در میان آنها مشاهده میشود.
در بخشهایی از بریتانیا نیز مراکز درمانی در تابستان ۲۰۲۶ درباره افزایش شیوع گال در جامعه و مشاهده موارد در محیطهای درمانی و اجتماعی هشدار دادهاند.
بنابراین اتفاق سئوتا یک حادثه کاملاً جدا از روند عمومی افزایش توجه به گال در اروپا نیست.
آیا گال بیماری خطرناکی است؟
گال معمولاً با درمان مناسب قابل کنترل است و در بیشتر افراد بیماری خطرناکی محسوب نمیشود.
اما نادیده گرفتن آن میتواند مشکلساز شود.
خاراندن مداوم پوست ممکن است باعث ایجاد زخم شود و باکتریها بتوانند از این مسیر وارد پوست شوند. در نتیجه عفونت ثانویه مانند زردزخم ممکن است ایجاد شود.
گال همچنین میتواند خواب، تمرکز و کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
نوع دیگری از بیماری به نام گال پوستهدار نیز وجود دارد که بسیار مسریتر است و ممکن است تعداد بسیار زیادی مایت روی پوست وجود داشته باشد. این نوع بیماری بیشتر در بعضی افراد سالمند یا دارای ضعف سیستم ایمنی مشاهده میشود و به درمان جدیتری نیاز دارد.
درمان سریع جلوی شیوع را میگیرد
یکی از مهمترین اقدامات در هنگام مشاهده گال شروع سریع درمان مناسب است.
داروهای موضعی مانند پرمترین و در بعضی شرایط داروهای خوراکی مانند ایورمکتین برای درمان گال استفاده میشوند.
اما بخش مهم دیگر، درمان همزمان تماسهای نزدیک است.
لباسها، ملحفهها و حولههایی که اخیراً با بدن تماس داشتهاند نیز باید طبق توصیههای بهداشتی شسته شوند.
نکته مهم دیگر این است که خارش ممکن است حتی بعد از درمان موفق برای چند هفته ادامه داشته باشد. بنابراین باقی ماندن خارش در روزهای اول الزاماً به معنی زنده بودن مایت یا شکست درمان نیست.
گال ارتباطی با کثیف بودن ندارد
یکی از پیامهای مهمی که در جریان افزایش موارد گال باید مورد توجه قرار گیرد، مقابله با باورهای اشتباه درباره این بیماری است.
گال الزاماً نتیجه رعایت نکردن بهداشت فردی نیست.
یک فرد با رعایت کامل بهداشت نیز میتواند در اثر تماس نزدیک با شخص مبتلا، گال بگیرد.
حمام روزانه نیز مانع قطعی انتقال مایت نمیشود.
به همین دلیل نسبت دادن بیماری به «کثیفی»، ملیت، وضعیت اقتصادی یا یک گروه خاص میتواند هم از نظر علمی اشتباه باشد و هم باعث شود افراد مبتلا بیماری خود را پنهان کنند و دیرتر برای درمان اقدام کنند.
جمعبندی
گزارش موارد گال در سئوتای اسپانیا در آگوست ۲۰۲۶ بار دیگر نشان داد که این بیماری قدیمی همچنان میتواند در محیطهای شلوغ و دارای تماس نزدیک به سرعت گسترش پیدا کند.
ابتلای تعدادی از نیروهای نظامی و مشاهده موارد گال در مراکز اقامتی باعث افزایش نگرانیها شد، اما مقامات اسپانیایی تأکید کردهاند که شواهد کافی برای نسبت دادن موارد نظامیان به مهاجران وجود ندارد.
مهمترین عوامل در کنترل گال، تشخیص سریع، درمان صحیح بیمار، درمان همزمان افراد دارای تماس نزدیک و جلوگیری از انتقال مجدد است.
گال معمولاً قابل درمان است، اما تجربه سئوتا و سایر نقاط اروپا نشان میدهد اگر بیماری دیر تشخیص داده شود یا درمان افراد به صورت هماهنگ انجام نشود، حتی یک انگل میکروسکوپی میتواند به یک مشکل قابل توجه برای مراکز درمانی و سلامت عمومی تبدیل شود.
